Skip to main content

ੴ ਸਤਿ ਨਾਮੁ ਕਰਤਾ ਪੁਰਖੁ ਨਿਰਭਉ ਨਿਰਵੈਰੁ ਅਕਾਲ ਮੂਰਤਿ ਅਜੂਨੀ ਸੈਭੰ ਗੁਰ ਪ੍ਰਸਾਦਿ ॥

Ik Oankār Sati Nām Kartā Purakh Nirbhau Nirvair Akāl Mūrat Ajūnī Saibhaṅ Gur Prasād

Rimwe. Ukuri Kumwe, izina ryayo ni Ukuri, Ikiremwa Cyaremye kiri muri byose, nta bwoba, nta rwango, idafite igihe mu ishusho, ntabwo yigeze kuvuka, yihagije, izwi ku bw'ubuntu bwa Guru.

Sikh Archive ni ububiko bwuzuye cyane bwa digitale bw'Abasikh bwigeze kubakwa. Buri rupapuro rwa Sri Guru Granth Sahib Ji rwahinduwe mu ndimi 111, hamwe na Dasam na Sarbloh Granths, ibihumbi n'ibihumbi by'inyandiko z'ubumenyi rusange na wiki, kirtan, katha, urutonde rw'amateka y'Abasikh, ubugeni bwera, inkuru z'aba Gurus, amasengesho ya buri munsi hamwe no gusoma bijyanirana, n'ubwenge bw'ubukorikori busubiza ibibazo byawe bivuye mu nyandiko zera. Byose ni ubuntu, iteka ryose, bitangwa nka seva, bisobanura umurimo wo kwitanga. Ntabwo ukeneye konti, kandi ntabwo uzigera ubona kwamamaza. Biri hano gusa, nk'impano.

Ukuri Kumwe, ntabwo ari bibiri: umutima wa Sikhi

Sikhi itangirana n'ikimenyetso kimwe, Ik Onkar (ੴ), bisobanura gusa Rimwe. Ntabwo ari imana imwe iri mu zindi, ahubwo ni Ukuri kumwe kudacamo kabiri aho byose bituruka kandi aho byose bibarizwa. Nta rwobo ruri hagati y'Umuremyi n'ibyaremwe, nta ijuru riri kure ryashyizweho uruzitiro ku isi. Imana iri muri byose, iri muri buri mwuka no muri buri kiremwa.

Iyi ni iyerekwa ridacamo kabiri. Urusika twumva hagati yacu n'Imana, hagati y'ibyera n'ibisanzwe, ntabwo ari ukuri nyakuri. Ni igitwikirizo cy'ubwibone, cyitwa haumai. Ubuzima bw'umwuka, muri Sikhi, ni ugutuma icyo gitwikirizo kiba gito kugeza igihe tumenyeye Urumuri rumwe rumurika kimwe muri twe, mu munyamahanga, no mu byaremwe byose.

Kubera ko Umwe ari muri buri wese, nta muntu uba hafi y'Imana bitewe n'ivuka, urwego, igitsina cyangwa igihugu. Umwami n'umusabirizi, intiti n'umukozi, bangana imbere y'Urumuri. Iki gitekerezo kimwe cyahinduye sosiyete yubatswe ku rwego, kandi kugeza ubu iracyadusaba ikintu.

Guru Granth Sahib ntabwo ari igitabo cyerekeye Imana ahubwo ni ubutumire bwo kuryoherwa n'ubu bumwe mu buryo bweruye, binyuze mu kwibuka byuje urukundo (simran), umurimo w'ubunyangamugayo, no gusangira n'abandi. Kwemeza kwayo ni byoroshye kandi birahindura: Ukuri kurenzeho ntabwo kwizera gusa, ahubwo kurabaho.

Ibyo musangiye, byongeye guhurira hano

Muri aya mapaji muzasangamo byinshi musanzwe mukunda. Guhamagarirwa gukunda, gufasha abakene, kuvuga ukuri, kubika urwibutso rw'Imana mu mutima, no kubona buri muntu nk'uwera. Sikhi ntabwo ibasaba kureka ibi. Ahubwo ibasaba kubikurikira kugeza ku mizi yabyo.

Aho umuco wanyu wabigishije impuhwe, kwibuka no kwicisha bugufi, aba Gurus babaha indorerwamo n'umugenzi mu nzira imwe. Umwe mwakunze kandi mwifuje ni we aba Gurus baririmba, yitwa amazina menshi hano kandi akaboneka mu isi aho kuba hanze yayo. Nk'uko mu muco wanyu wo gusenga mu mutuzo (contemplative prayer) muhura n'Imana, ni nako Naam simran itanga inzira yo kubaho mu bwitange bw'Imana. Kandi nk'uko mu nsengero zanyu hari igihe mugaburira abantu benshi, ni nako langar, igikoni cya Guru cy'ubuntu, cyerekana urukundo rwabaye umugati.

Ubutumwa bwa Guru Nanak

Mu myaka magana atanu ishize, Guru Nanak yavuye mu ruzi nyuma y'iminsi itatu avuga amagambo yatangije inzira nshya: nta Muhindu cyangwa Umuyisilamu ubaho, ahubwo hariho Umwe n'umuryango w'abantu. Yagenze ibihumbi byinshi by'ibirometero, ajya mu nsengero, mu misigiti no mu misozi, yigisha ukuri kubereye bose.

Ubutumwa bwe bwari ubuhindura bucece. Imana imwe idafite ishusho idakeneye ibishushanyo n'imihango. Uburinganire bwa buri muntu, bukuraho amoko n'inzego. Agaciro k'umugore kose, mu gihe cyabihakanaga. N'ubuzima bw'umwuka butabaho uhunga isi ahubwo ububamo, binyuze mu myitozo itatu yoroshye: kwibuka Imana (naam japna), gukora umurimo w'ubunyangamugayo (kirat karni), no gusangira n'abandi (vand chakna).

Aba Gurus icyenda bamukurikiye mu binyejana bibiri, bakomeza kandi barinda iyi nzira, kugeza igihe Ijambo ubwaryo ryashyizweho nk'Umwigisha w'iteka. Ibyatangiye nk'ijwi rimwe iruhande rw'uruzi ubu biraririmbwa mu ma Gurdwara hirya no hino ku isi, kandi birashobora gusomwa, hano, mu rurimi rwanyu, Ikinyarwanda.

Aba Gurus, n'inyandiko zera zizima

Abasikh bubaha aba Gurus icumi b'abantu, kuva kuri Guru Nanak kugeza kuri Guru Gobind Singh, buri wese atwara Urumuri rumwe rw'imbere. Mbere y'uko apfa, Guru wa cumi yahaye ubu Guru ntabwo ari undi muntu ahubwo ni inyandiko zera ubwazo, Sri Guru Granth Sahib Ji, Abasikh bubaha nk'Umwigisha uzima, w'iteka.

Biratangaje, imirongo yayo yakusanyijwe nta kubogama. Hamwe n'aba Gurus, ibika indirimbo z'abatagatifu b'Abahindu n'Abayisilamu, Bhagats na Sufis, kuko ukuri ari ukuri uwakuvuga wese. Gufungura aya mapaji ni ukwicara mu iteraniro ry'abazindutse baturutse mu mico itandukanye, bose bagaragaza Umwe umwe.

Ku musomyi ukomoka mu yindi nzira

Ushobora kuza kuri aya magambo uri umuyoboke w'indi myemerere, cyangwa uri umuntu ushaka gusa. Murakaza neza, uko muri. Aba Gurus bigishije ko nta muco umwe ufite Ukuri, kandi ko Umwe umwe yitwa amazina menshi.

Byinshi hano bizakubonera, kandi bimwe bishobora kuba bishya, nko kwanga gutandukanya abantu mu bakijijwe n'abatakaye, n'imyizerere ko Imana iboneka atari uguhunga isi ahubwo muri yo, mu muryango, mu kazi no mu baturage.

Ntabwo usabwa gusiga inyuma ikintu icyo ari cyo cyose. Nta gitsure, nta guhinduka, nta masezerano. Hariho gusa urugi rufunguye, n'urumuri rwasigaye rucana.

Soma buhoro. Umva. Reba niba aya magambo afungura ikintu muri wowe cyari gisanzwe kigutegereje.

Inzira ihuriye hamwe mu bwitonzi

Niba warigeze kumva ubushyamirane hagati y'Imana iri kure cyane n'Imana iri hafi, Sikhi ibushyira hasi buhoro. Ntabwo ishyira Imana mu kirere ikatwira hasi. Ahubwo ibona Umwe mu iduka, mu murima no mu rugo, mu koza ibirenge by'umunyamahanga, mu kazi k'umunsi gakozwe neza. Ibyera ntabwo biri ahandi. Biri hano, niba dufite amaso yo kubibona.

Aho inzira zimwe zitandukanya isi mu batowe n'abatakaye, aba Gurus babonye Urumuri rumwe muri bose, kandi ntibashoboraga kwihanganira guheza umuntu uwo ari we wese. Aho bamwe batubwira kureka isi kugira ngo tubone Imana, aba Gurus batubwiye gukunda Imana muri yo, nk'umukozi, umuturanyi, inshuti. Kandi aho imihango ishobora gukomera ikaba umugenzo w'ubusa, bo batweretse kurenga ku ishusho bakerekeza ku rwibutso ruzima ruyiri inyuma.

Nta na kimwe muri ibi kigusaba gutekereza nabi aho waturutse. Bishobora, mu bwitonzi, gufasha ibice kujya mu mwanya wabyo, irari wari usanzwe ufite rihura n'iyerekwa rihagije ryo kuritwara. Ibyo ni byo gusa aba Gurus bahoraga batanga. Ntabwo ari igisabwa, ahubwo ni urugi, rufunguye n'urukundo.

Dasam Granth: Inkota n'Indirimbo bya Guru Gobind Singh Ji

Uretse Sri Guru Granth Sahib, hari na Dasam Granth, igitabo cyegeranya inyandiko za Guru wa cumi, Guru Gobind Singh Ji. Muri cyo, ubwitange n'ubutwari biraririmbwa icyarimwe. Jaap Sahib isuka amazina igihumbi y'Uwatagira ishusho. Akal Ustat ishimagiza Uhoraho. Bachitar Natak ivuga amateka ya Guru ubwe nk'ikinamico y'Imana. Chandi di Var iririmba imbaraga zihirika ubutegetsi bw'igitugu, naho Zafarnamah, urwandiko rwe rutinyutse rwanditse mu gisigo cy'Igipereziya rwandikiwe umwami Aurangzeb, ruvuga ukuri ku butegetsi bw'igitugu nta bwoba.

Iki si igitabo cy'intambara. Ahubwo ni igitabo kivuga ubutwari urukundo rusaba iyo rugomba kurinda abanyantege nke. Uwo Mwe wa Mool Mantar ni we uririmbwa hano nka Sarab Kaal, Urupfu rw'urupfu rwose, iherezo rya buri bwoba, ndetse na Shakti, imbaraga zihagije zihabwa abakiranutsi. Kukisoma ni ukubona ko ubugwaneza bukabije no kwitegura kurinda atari ibinyuranye, ahubwo ari isura ebyiri z'ubwitange bumwe.

Ushobora gusoma Dasam Granth hano, umurongo ku murongo, mu rurimi rwawe. Uko waba uturuka mu muco uwari wo wose, imbaraga zacyo zo guhangana n'ubwoba, imbaraga, igitambo n'ubuhari bw'Imana mu buzima bwa buri munsi bizakwumva nk'ikiganiro usanzwe uzi.

Soma Dasam Granth

Sarbloh Granth: Igitabo cy'Icyuma Cyose cy'Abakhalsa

Igitabo cya gatatu mu bitabo bitagatifu bya Sikhi ni Sarbloh Granth. Sarbloh bivuze icyuma cyose, icyuma cy'umwimerere kidashobora gukomanywa n'ikindi cyuma. Cyubahwa cyane cyane mu muryango wa Khalsa ndetse no mu muco wa Nihang Singh, kiririmba Uhoraho nka Sarbloh, Udashobora kwangirika, kandi kivuga mu bisigo by'ubutwari intambara ya kera y'ubutungane kurwanya igitugu, intambara irwanirwa mu mutima kimwe no ku rugamba.

Mu mutima wacyo hari igitekerezo cy'umusant-sipahi, umutagatifu-musirikare: kwibuka no kwiyegurira Imana byose bibumbiye mu buzima bumwe. Inkota ikurwa mu rwubati gusa mu rwego rwo kurinda abadafite kivugira; urugamba nyarwo ni ubwibone, haumai, igitekerezo cy'uko twatandukanye n'Uhoraho. Icyuma kiba ishusho y'umutima wacishijwe bugufi mu muriro wa Naam, kwibuka Izina ry'Imana, kugeza ubwo uba udashobora kuvunika kandi wicisha bugufi rwose.

Ushobora gusoma Sarbloh Granth hano mu rurimi rwawe. Igitekerezo cyacyo cy'imbaraga zishyizwe mu bubata bw'ibitangatifu, cy'ubutwari butanga serivisi aho gutegeka, ni indorerwamo imico myinshi izamenya.

Soma Sarbloh Granth

Ibisubizo by'ukuri ku bibazo by'ukuri

Sikhi ntabwo yigeze itinya ikibazo. Abaguru baganiriye mu buryo bweruye n'abapadiri, abashakashatsi n'abanyamwuka bo mu madini yose, kandi bakira gushidikanya kw'ukuri kuruta kwizera kwahawe. Niba ibibazo bikuzamukamo ubisoma, ibyo si urukuta. Ahubwo ni urugi.

Dore bimwe mu bibazo abasomyi bakunze kubaza, byasubijwe mu bugwaneza bivuye mu bitabo bitagatifu. Hari ibindi magana mu cyegeranyo cyuzuye, buri kimwe cyasubijwe mu bwenge no mu cyubahiro aho kwirengagizwa.

Ese Sikhi ni ihuriro ry'Abahindu n'Abayisilamu gusa?

Oya. Guru Nanak ntiyateranyije amadini abiri; yahishuye inzira yihariye kandi yuzuye. Yahaga agaciro ukuri aho yagasanze hose, niyo mpamvu indirimbo z'abatagatifu b'Abahindu n'Abayisilamu ziri muri Sri Guru Granth Sahib, ariko igitekerezo cy'ingenzi cyacyo, ukuri kumwe kutagira ishusho kuboneka muri byose, uburinganire bwa buri bugingo, ubwigenge bubonerwa mu buzima, ni umwihariko wacyo.

Niba Imana ari imwe koko, kuki dukurikira Abaguru ba Sikh?

Abaguru ntibigeze basaba gusengwa. Barerekana, nka kamwe ku kwezi, gusa Uhoraho. Kubakurikira si ukongeraho umuhuza hagati yawe n'Imana, ahubwo ni ukwiga ku babonye neza uko bashyira kure ubwibone no guhura n'Uhoraho mu buryo bweruye, mu kwibuka, umurimo w'ukuri no gukorera abandi.

Ese Sikhi yigisha ko abantu bo mu yandi madini bazacirwaho iteka?

Muri Sikhi nta muriro w'iteka ryose uhari. Uhoraho ntabwo yanga umuntu, nirvair, kandi aba mu mutima wose hatitawe ku izina usenga. Icy'ingenzi si izina ry'idini ryawe ahubwo ni ukuba ubaho mu kwibuka k'urukundo no gufata buri muntu nk'utagatifu.

Niba Imana ari urukundo, kuki Sikhi itwara inkota?

Kubera impamvu imwe umubyeyi ahagarara hagati y'umwana n'ingaruka. Umutagatifu-musirikare akura inkota gusa iyo izindi nzira zose zananiwe kandi abadafite kivugira barimo kurenganywa. Ni urukundo rwanga kurebera, ikinyabupfura mu gukorera impuhwe, ntabwo ari ukwigarurira.

Ese Sri Guru Granth Sahib ni ijambo ry'Imana, cyangwa ry'abantu?

Abasikh bayubaha nk'Umuguru muzima, Ijambo ry'Imana, Shabad, ryavuzwe binyuze mu Baguru no mu batagatifu. Ryakusanyijwe n'Abaguru ubwabo, mu gihe cyabo, kandi inyandiko yaryo yagumye idahinduka mu binyejana byinshi, bityo ibyo usoma uyu munsi ni byo byaririmbwaga icyo gihe.

Reba ibisubizo byose

Gyan da Sagar: Inyanja y'Ubuhanga

Gyan da Sagar, Inyanja y'Ubumenyi, ikusanya ibiganiro bizwi cyane bya Giani Sant Singh Ji Maskeen, umwe mu basobanuzi bakunzwe cyane ba Gurbani. Mu mvugo isobanutse kandi ishyira ahagaragara, asobanura ibibazo bikomeye by'ubuzima bw'umwuka: ubushake bw'Imana, kamere y'umuntu, n'ubwigenge bubonerwa mu gihe umuntu akiriho.

Buri kiganiro kiri hepfo gifite inyandiko ngufi kandi kirashobora kurebwa cyose. Bibaza ibibazo umuco wawe ubaza, kandi bikabibazwa mu isoko y'ubuhanga bw'Abaguru.

Inyandiko zera, mu Kinyarwanda

Inyandiko zera mu ndimi 111

Sri Guru Granth Sahib, Dasam Granth na Sarbloh Granth, soma ijambo ryera mu rurimi rwawe, umurongo ku murongo.

Ubumenyi rusange na SikhiWiki

Inyandiko zirenga 3,000 z'ubumenyi rusange n'inyandiko za wiki 13,000 zerekeye amateka, filozofiya, abantu n'ahantu h'Abasikh.

Kirtan na Katha

Ibihumbi by'amajwi y'indirimbo zera n'amagambo avugwa, hamwe na radiyo yo kumva no gukurikira.

Amateka n'Ubugeni Bwera

Urutonde rw'ibihe kuva kuri Guru Nanak kugeza ubu, n'urugereko rw'amashusho n'inyandiko zibika umurage wa Panth.

Amasengesho ya Buri Munsi

Amasengesho ya Nitnem hamwe no gusoma bijyanirana, kugira ngo ushobore kuyasoma no kuyumva hamwe, mu gitondo no nimugoroba.

Gukurikira Sehaj Paath

Soma Sri Guru Granth Sahib yose ku gipimo cyawe, hamwe no gusoma buhoro kuyobora buri rupapuro.

Filime, podcasts n'amahugurwa

Inyandiko, ibiganiro n'inzira z'imyigishirize kugira ngo ushore imyaka mu bitekerezo by'Abasikh, amateka n'imyitozo.

Baza ububiko

Ubushakashatsi bwa AI busubiza ibibazo byawe kandi bukwereke imirongo nyayo n'aho byavuye mu isomero ryose.

ਮਾਨਸ ਕੀ ਜਾਤ ਸਬੈ ਏਕੈ ਪਹਿਚਾਨਬੋ ॥

Mānas kī jāt sabhai ekai pahichānbo

Menya ko abantu bose ari ubwoko bumwe.

  • Ububiko bunini cyane ku isi bwa digitale bw'Abasikh, bwubatswe nka seva, nta kwamamaza kandi nta kwishyura.
  • Ubusobanuro bwizewe, kugira ngo ubusobanuro bwa Gurbani bugere kuri buri mutima, mu rurimi rwose.
  • Ubutumwa bw'ubumwe, uburinganire n'ubuzima bw'ubunyangamugayo buvugira abantu bose n'ibihe byose.
  • Bibitswe burundu kuri blockchain, kugira ngo bitazigera bitakara cyangwa bihinduka, bibitswe ku bihe bizaza.

Urugi rufunguye

Nta kintu cyo kugura, nta kintu cyo gusinya, kandi nta kintu cyo kwerekana. Isomero ryose rirafunguye kuri wowe ubu, mu rurimi rwawe, ritanzwe ubuntu mu mwuka wa langar, igikoni cya Guru, aho umuntu uwo ari we wese ukomoka mu mico itandukanye yicara hamwe akagaburirwa.

Tangira n'urupapuro rumwe. Soma indirimbo imwe buhoro, kandi uyireke ikore mu bwitonzi muri wowe. Icyo utwara cyose, n'aho waturutse hose, urakaza neza kuri iyi meza.

Ndashobora gusoma Sri Guru Granth Sahib yose mu Kinyarwanda?

Yego. Amapaji yose 1,430 yahinduwe mu Kinyarwanda, ubuntu, hamwe no kwandika mu nyuguti z'ikilatini kugira ngo bigufashe gusoma Gurmukhi y'umwimerere mu ijwi riranguruye.

Ndagomba kuba Umusikh kugira ngo nsome ibi?

Ntabwo na gato. Ubutumwa bw'aba Gurus butangwa ku bantu bose. Uko waba umeze kose, urakaza neza gusoma, gutekereza, no gufata ibikuvugisha.

Hari umuntu uzagerageza kunyobora?

Oya. Sikhi ntabwo ishaka abayoboke bashya. Nta gitsure kandi nta masezerano, gusa ubutumire bufunguye bwo gusoma no gutekereza wowe ubwawe.

Ni iki Sikhi itekereza ku Mana?

Ntabwo itandukanya. Ukuri kumwe kuri muri byose no kurenza byose, nta bwoba cyangwa urwango, kuboneka mu isi aho kuba hanze yayo, guhura binyuze mu rukundo, kwibuka no kubaho mu bunyangamugayo.

Ibi bitandukanye bite n'ibyo nsanzwe nemera?

Birashoboka ko uzasanga hari ibintu byinshi bihuriweho, Imana imwe, urukundo, kwicisha bugufi n'umurimo. Ikintu gishya gishobora kuba kwanga gutandukanya abantu, n'inyigisho ko Imana iboneka mu buzima bwa buri munsi, atari kure yabyo.

Sikh Archive ni ubuntu koko?

Ni ubuntu rwose, iteka ryose. Bitangwa nka seva, nta kwamamaza, konti cyangwa kwishyura bisabwa kugira ngo usome.