Sri Dasam Granth Sahib — Page 930 (hindi)
ਭੁਜੰਗ ਛੰਦ ॥
भुजंग छंद
ਚਹੂੰ ਓਰ ਤੇ ਚਾਵਡੈ ਚੀਤਕਾਰੀ ॥
चारों ओर से चाम की कारीगरी (चित्रकारी) है।
ਰਹੇ ਗਿਧ ਆਕਾਸ ਮੰਡਰਾਇ ਭਾਰੀ ॥
चारों ओर से चीत्कार करते हुए
ਲਗੇ ਘਾਇ ਜੋਧਾ ਗਿਰੇ ਭੂਮਿ ਭਾਰੇ ॥
गिद्ध भारी आकाश में मंडरा रहे थे।
ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਝੂਮੇ ਮਨੌ ਮਤਵਾਰੇ ॥੨੭॥
योद्धा घायल होकर भारी रूप से भूमि पर गिर पड़े।
ਪਰੀ ਬਾਨ ਗੋਲਾਨ ਕੀ ਭੀਰ ਭਾਰੀ ॥
इस प्रकार मतवाले की तरह झूम रहे थे।२७।
ਬਹੈ ਤੀਰ ਤਰਵਾਰਿ ਕਾਤੀ ਕਟਾਰੀ ॥
गोलों की भारी भीड़ पड़ी।
ਹਠੈ ਐਠਿਯਾਰੇ ਮਹਾਬੀਰ ਧਾਏ ॥
तीर, तलवारें, कतरनी और कटारें बह रही थीं।
ਬਧੇ ਗੋਲ ਗਾੜੇ ਚਲੇ ਖੇਤ ਆਏ ॥੨੮॥
हठी और अभिमानी महाबली दौड़े।
ਗੁਰਿਯਾ ਖੇਲ ਮਹਮੰਦਿ ਲੇਜਾਕ ਮਾਰੇ ॥
घने घेरे में बंधे हुए, वे खेत में आए।२८।
ਦਓਜਈ ਅਫਰੀਤਿ ਲੋਦੀ ਸੰਘਾਰੇ ॥
गुरिया, महमद और लेजाक ने मार डाला।
ਬਲੀ ਸੂਰ ਨ੍ਰਯਾਜੀ ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਕੂਟੇ ॥
दओजई, अफरीति और लोदी का संहार किया।
ਚਲੇ ਭਾਜ ਜੋਧਾ ਸਭੈ ਸੀਸ ਫੂਟੇ ॥੨੯॥
बली, सूर, नृयाजी इस प्रकार कूट रहे थे।
ਸਵੈਯਾ ॥
सभी योद्धा सिर फोड़कर भाग गए।२९।
ਸੂਰ ਗਏ ਕਟਿ ਕੈ ਝਟ ਦੈ ਤਬ ਬਾਲ ਕੁਪੀ ਹਥਿਆਰ ਸੰਭਾਰੇ ॥
सवैया
ਪਟਿਸ ਲੋਹ ਹਥੀ ਪਰਸੇ ਇਕ ਬਾਰ ਹੀ ਬੈਰਨਿ ਕੇ ਤਨ ਝਾਰੇ ॥
वीर कटकर तुरंत चले गए, तब बाल ने हथियार संभाले।
ਏਕ ਲਰੇ ਇਕ ਹਾਰਿ ਟਰੇ ਇਕ ਦੇਖਿ ਡਰੇ ਮਰਿ ਗੇ ਬਿਨੁ ਮਾਰੇ ॥
कुछ ने तलवारों से वार किए, कुछ डर से मर गए और जो बच गए वे मरे के समान थे।
ਬੀਰ ਕਰੋਰਿ ਸਰਾਸਨ ਛੋਰਿ ਤ੍ਰਿਣਾਨ ਕੌ ਤੋਰਿ ਸੁ ਆਨਨ ਡਾਰੇ ॥੩੦॥
एक लड़ा, एक हारकर टल गया, एक को देखकर डर गया और बिना मारे मर गया।
ਚੌਪਈ ॥
करोड़ों वीर धनुष छोड़कर, तिनके की तरह अपना मुख नीचे कर दिए।३०।
ਕੋਪੇ ਅਰਿ ਬਿਲੋਕਿ ਤਬ ਭਾਰੇ ॥
चौपाई
ਦੁੰਦਭ ਚਲੇ ਬਜਾਇ ਨਗਾਰੇ ॥
जब शत्रुओं को क्रोधित देखा।
ਟੂਟੇ ਚਹੂੰ ਓਰ ਰਿਸਿ ਕੈ ਕੈ ॥
ढोल और नगाड़े बजने लगे।
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਕੇ ਆਯੁਧੁ ਲੈ ਕੈ ॥੩੧॥
चारों ओर से क्रोधित होकर टूट पड़े।
ਦੋਹਰਾ ॥
विभिन्न प्रकार के हथियार लेकर।३१।
ਬਜ੍ਰਬਾਨ ਬਿਛੂਆ ਬਿਸਿਖ ਬਰਸਿਯੋ ਸਾਰ ਅਪਾਰ ॥
दोहरा
ਊਚ ਨੀਚ ਕਾਯਰ ਸੁਭਟ ਸਭ ਕੀਨੇ ਇਕ ਸਾਰ ॥੩੨॥
वज्रबाण, बिच्छू, बाण और अपार तीर बरसाए।
ਚੌਪਈ ॥
ऊँच-नीच, कायर, शूरवीर, सबको एक समान कर दिया।३२।
ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਖੇਤ ਜਬ ਪਰਿਯੋ ॥
चौपाई
ਅਰਬ ਰਾਇ ਕੁਪਿ ਬਚਨ ਉਚਰਿਯੋ ॥
जब युद्ध इस प्रकार हुआ।
ਯਾ ਕੋ ਜਿਯਤ ਜਾਨ ਨਹੀ ਦੀਜੈ ॥
क्रोधित होकर अर्ब राय ने वचन कहे।
ਘੇਰਿ ਦਸੋ ਦਿਸਿ ਤੇ ਬਧੁ ਕੀਜੈ ॥੩੩॥
इसे जीवित न छोड़ा जाए।
ਅਰਬ ਰਾਇ ਕੁਪਿ ਬਚਨ ਉਚਾਰੇ ॥
दस दिशाओं से घेरकर वध किया जाए।३३।
ਕੋਪੇ ਸੂਰਬੀਰ ਐਠ੍ਰਯਾਰੇ ॥
अर्ब राय ने क्रोधित होकर वचन कहे।
ਤਾਨਿ ਕਮਾਨਨ ਬਾਨ ਚਲਾਏ ॥
क्रोधित अभिमानी शूरवीर तैयार हो गए।
ਬੇਧਿ ਬਾਲ ਕੋ ਪਾਰ ਪਰਾਏ ॥੩੪॥
धनुष तानकर बाण चलाए।
ਦੋਹਰਾ ॥
बाल को बेधकर पार कर दिया।३४।
ਬੇਧਿ ਬਾਨ ਜਬ ਤਨ ਗਏ ਤਬ ਤ੍ਰਿਯ ਕੋਪ ਬਢਾਇ ॥
दोहरा
ਅਮਿਤ ਜੁਧ ਤਿਹ ਠਾ ਕਿਯੋ ਸੋ ਮੈ ਕਹਤ ਬਨਾਇ ॥੩੫॥
जब बाणों से शरीर बेध गया, तब स्त्री का क्रोध बढ़ गया।
ਚੌਪਈ ॥
उस स्थान पर असीम युद्ध हुआ, जिसे मैं अब बनाकर कह रहा हूँ।३५।
ਲਗੇ ਦੇਹ ਤੇ ਬਾਨ ਨਿਕਾਰੇ ॥
चौपाई
ਤਨ ਪੁਨਿ ਵਹੈ ਬੈਰਿਯਨ ਮਾਰੇ ॥
शरीर से बाण निकाले।
ਜਿਨ ਕੀ ਦੇਹ ਘਾਵ ਦਿੜ ਲਾਗੇ ॥
फिर उन्हीं बाणों से शत्रुओं को मारा।
ਤੁਰਤ ਬਰੰਗਨਿਨ ਸੋ ਅਨੁਰਾਗੇ ॥੩੬॥
जिनके शरीर पर गहरे घाव लगे थे।
ਐਸੀ ਭਾਤਿ ਬੀਰ ਬਹੁ ਮਾਰੇ ॥
तुरंत उन्हें शत्रुओं पर फेंका।३६।
ਬਾਜੀ ਕਰੀ ਰਥੀ ਹਨਿ ਡਾਰੇ ॥
इस प्रकार वीर बहुत मारे गए।
ਤੁਮਲ ਜੁਧ ਤਿਹ ਠਾ ਅਤਿ ਮਚਿਯੋ ॥
रथियों को मारकर बाजी लगाई।
ਏਕ ਸੂਰ ਜੀਯਤ ਨਹ ਬਚਿਯੋ ॥੩੭॥
उस स्थान पर भयंकर युद्ध मच गया।
ਅਰਬ ਰਾਇ ਆਪਨ ਤਬ ਧਾਯੋ ॥
कोई भी वीर जीवित नहीं बचा।३७।