Sri Dasam Granth Sahib — Page 454 (hindi)
ਪਾਚੋ ਭੂਪ ਮਾਰਿ ਤਿਹ ਲਏ ॥੧੫੬੬॥
पाँचों भूपों को मारकर अपने वश में कर लिया।१५६६।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥
ਫਤੇ ਸਿੰਘ ਅਰੁ ਫਉਜ ਸਿੰਘ ਚਿਤਿ ਅਤਿ ਕੋਪ ਬਢਾਇ ॥
फतेह सिंह और फौज सिंह ने मन में अत्यंत क्रोध बढ़ाया।
ਏ ਦੋਊ ਭਟ ਆਵਤ ਹੁਤੇ ਭੂਪਤਿ ਹਨੇ ਬਜਾਇ ॥੧੫੬੭॥
ये दोनों वीर आ रहे थे, राजा ने उन्हें मारकर भगा दिया।१५६७।
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल ॥
ਭੀਮ ਸਿੰਘ ਭੁਜ ਸਿੰਘ ਸੁ ਕੋਪ ਬਢਾਇਓ ॥
भीम सिंह और भुज सिंह ने क्रोध बढ़ाया।
ਮਹਾ ਸਿੰਘ ਸਿੰਘ ਮਾਨ ਮਦਨ ਸਿੰਘ ਧਾਇਓ ॥
महा सिंह, मान सिंह और मदन सिंह दौड़े।
ਅਉਰ ਮਹਾ ਭਟ ਧਾਏ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰ ਕੈ ॥
अन्य महा वीर शस्त्र संभाल कर दौड़े।
ਹੋ ਤੇ ਛਿਨ ਮੈ ਤਿਹ ਭੂਪਤਿ ਦਏ ਸੰਘਾਰ ਕੈ ॥੧੫੬੮॥
उन्हें क्षण भर में उस राजा ने मार गिराया।१५६८।
ਸੋਰਠਾ ॥
सोरठा ॥
ਬਿਕਟਿ ਸਿੰਘ ਜਿਹ ਨਾਮ ਬਿਕਟਿ ਬੀਰ ਜਦੁਬੀਰ ਕੋ ॥
विकट सिंह, जिनका नाम विकट था, वे यदुवीर के वीर थे।
ਅਪੁਨੇ ਪ੍ਰਭ ਕੇ ਕਾਮ ਧਾਇ ਪਰਿਯੋ ਅਰਿ ਬਧ ਨਿਮਿਤ ॥੧੫੬੯॥
अपने प्रभु के काम के लिए दौड़ पड़े, शत्रु के वध के निमित्त।१५६९।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥
ਬਿਕਟ ਸਿੰਘ ਆਵਤ ਲਖਿਯੋ ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਧਨੁ ਤਾਨਿ ॥
विकट सिंह को आते देखकर, खड़ग सिंह ने धनुष ताना।
ਮਾਰਿਓ ਸਰ ਉਰਿ ਸਤ੍ਰ ਕੇ ਲਾਗਤ ਤਜੇ ਪਰਾਨ ॥੧੫੭੦॥
शत्रु के हृदय में बाण मारा, लगते ही प्राण त्याग दिए।१५७०।
ਸੋਰਠਾ ॥
सोरठा ॥
ਰੁਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਇਕ ਬੀਰ ਠਾਢ ਹੁਤੋ ਜਦੁਬੀਰ ਢਿਗ ॥
रुद्र सिंह नामक एक वीर यदुवीर के पास खड़ा था।
ਮਹਾਰਥੀ ਰਣ ਧੀਰ ਰਿਸ ਕਰਿ ਨ੍ਰਿਪ ਸਉਹੈ ਭਯੋ ॥੧੫੭੧॥
वह महा रथी, रणधीर भी राजा के सामने पहुँचा।१५७१।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई ॥
ਖੜਗ ਸਿੰਘ ਤਬ ਧਨੁਖ ਸੰਭਾਰਿਯੋ ॥
खड़ग सिंह ने तब धनुष संभाला।
ਰੁਦ੍ਰ ਸਿੰਘ ਜਬ ਨੈਨ ਨਿਹਾਰਿਯੋ ॥
रुद्र सिंह को जब आँखों से देखा।
ਛਾਡਿ ਬਾਨ ਭੁਜ ਬਲ ਸੋ ਦਯੋ ॥
भुज बल से बाण छोड़ा।
ਆਵਤ ਸਤ੍ਰ ਮਾਰ ਤਿਹ ਲਯੋ ॥੧੫੭੨॥
आते हुए शत्रु को मारकर गिरा दिया।१५७२।
ਸਵੈਯਾ ॥
सवैया ॥
ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਮਹਾ ਰਿਸ ਸਿਉ ਇਹ ਭੂਪਤਿ ਪੈ ਤਰਵਾਰ ਚਲਾਈ ॥
हिम्मत सिंह ने अत्यंत क्रोध से इस राजा पर तलवार चलाई।
ਹਾਥ ਸੰਭਾਲ ਕੈ ਢਾਲ ਲਈ ਤਬ ਹੀ ਸੋਊ ਆਵਤ ਹੀ ਸੁ ਬਚਾਈ ॥
हाथ संभाल कर ढाल ली, तब ही उसने स्वयं को बचाया।
ਫੂਲਹੁ ਪੈ ਕਰਵਾਰ ਲਗੀ ਚਿਨਗਾਰਿ ਜਗੀ ਉਪਮਾ ਕਬਿ ਗਾਈ ॥
फूलों पर तलवार लगी, चिंगारी निकली, कवि ने उपमा गाई।
ਬਾਸਵ ਪੈ ਸਿਵ ਕੋਪ ਕੀਓ ਮਾਨੋ ਤੀਸਰੇ ਨੈਨ ਕੀ ਜ੍ਵਾਲ ਦਿਖਾਈ ॥੧੫੭੩॥
इंद्र पर शिव के क्रोध की तरह, मानो तीसरे नेत्र की ज्वाला दिखाई।१५७३।
ਪੁਨਿ ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਮਹਾਬਲੁ ਕੈ ਇਹ ਭੂਪ ਕੇ ਊਪਰਿ ਘਾਉ ਕੀਓ ॥
फिर हिम्मत सिंह ने महाबल से इस राजा पर घाव किया।
ਕਰਿ ਵਾਰ ਫਿਰਿਓ ਅਪੁਨੇ ਦਲੁ ਕੋ ਨ੍ਰਿਪ ਤਉ ਲਲਕਾਰਿ ਹਕਾਰ ਲੀਓ ॥
वार करके फिर अपनी सेना की ओर लौटा, राजा ने तब ललकार कर पुकारा।
ਸਿਰ ਮਾਝ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਕੀ ਤਾਨ ਦਈ ਬਿਬਿ ਖੰਡ ਹੁਇ ਭੂਮਿ ਗਿਰਿਓ ਨ ਜੀਓ ॥
सिर के बीच कृपाण की धार दी, टुकड़े-टुकड़े होकर भूमि पर गिर पड़ा, जिया नहीं।
ਸਿਰਿ ਤੇਗ ਬਹੀ ਚਪਲਾ ਸੀ ਮਨੋ ਅਧ ਬੀਚ ਤੇ ਭੂਧਰ ਚੀਰਿ ਦੀਓ ॥੧੫੭੪॥
सिर पर तलवार बिजली की तरह बही, मानो बीच से पर्वत को चीर दिया।१५७४।
ਹਿੰਮਤ ਸਿੰਘ ਹਨਿਓ ਜਬ ਹੀ ਤਬ ਹੀ ਸਬ ਹੀ ਭਟ ਕੋਪ ਭਰੇ ॥
जब हिम्मत सिंह मारा गया, तब सभी वीर क्रोध से भर गए।
ਮਹਾ ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਆਦਿਕ ਬੀਰ ਜਿਤੇ ਇਹ ਪੈ ਇਕ ਬਾਰ ਹੀ ਟੂਟਿ ਪਰੇ ॥
महा रुद्र आदि जितने वीर थे, वे सब एक साथ राजा पर टूट पड़े।
ਧਨੁ ਬਾਨ ਕ੍ਰਿਪਾਨ ਗਦਾ ਬਰਛੀਨ ਕੇ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਬਹੁ ਵਾਰ ਕਰੇ ॥
धनुष, बाण, कृपाण, गदा, बर्छी से श्याम ने बहुत वार किए।
ਨ੍ਰਿਪ ਘਾਇ ਬਚਾਇ ਸਭੈ ਤਿਨ ਕੇ ਇਹ ਪਉਰਖ ਦੇਖ ਕੈ ਸਤ੍ਰ ਡਰੇ ॥੧੫੭੫॥
राजा ने उन सबके घावों से स्वयं को बचाया, और राजा का यह पौरुष देखकर शत्रु डर गए।१५७५।
ਰੁਦ੍ਰ ਤੇ ਆਦਿ ਜਿਤੇ ਗਨ ਦੇਵ ਤਿਤੇ ਮਿਲ ਕੈ ਨ੍ਰਿਪ ਊਪਰਿ ਧਾਏ ॥
रुद्र आदि जितने गण थे, वे सब मिलकर राजा पर दौड़े।
ਤੇ ਸਬ ਆਵਤ ਦੇਖਿ ਬਲੀ ਧਨੁ ਤਾਨਿ ਹਕਾਰ ਕੈ ਬਾਨ ਲਗਾਏ ॥
उन सबको आते देखकर बलवान ने धनुष ताना और बाण चलाए।
ਏਕ ਗਿਰੇ ਤਹ ਘਾਇਲ ਹੁਇ ਇਕ ਤ੍ਰਾਸ ਭਰੇ ਤਜਿ ਜੁਧੁ ਪਰਾਏ ॥
एक वहाँ घायल होकर गिर गया, एक भयभीत होकर युद्ध छोड़कर भाग गए।
ਏਕ ਲਰੈ ਨ ਡਰੈ ਬਲਵਾਨ ਨਿਦਾਨ ਸੋਊ ਨ੍ਰਿਪ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਏ ॥੧੫੭੬॥
एक निर्भय होकर बलवान से लड़े, अंत में राजा ने उन्हें भी मार गिराया।१५७६।
ਸਿਵ ਕੇ ਦਸ ਸੈ ਗਨ ਜੀਤ ਲਏ ਰਿਸ ਸੋ ਪੁਨਿ ਲਛਕ ਜਛ ਸੰਘਾਰੇ ॥
शिव के दस सौ गणों को जीत लिया, फिर क्रोध से एक लाख यक्षों का संहार किया।
ਰਾਛਸ ਤੇਈਸ ਲਾਖ ਹਨੇ ਕਬਿ ਸ੍ਯਾਮ ਭਨੈ ਜਮ ਧਾਮ ਸਿਧਾਰੇ ॥
तेईस लाख राक्षसों को मारा, कवि श्याम कहते हैं कि वे यमलोक सिधार गए।
ਸ੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਜਨਾਥ ਕੀਓ ਬਿਰਥੀ ਬਹੁ ਦਾਰੁਕ ਕੇ ਤਨਿ ਘਾਉ ਪ੍ਰਹਾਰੇ ॥
श्री ब्रिजनाथ ने व्यर्थ कर दिया, दारुक के शरीर पर बहुत घाव किए।
ਦ੍ਵਾਦਸ ਸੂਰ ਨਿਹਾਰਿ ਨਿਸੇਸ ਧਨੇਸ ਜਲੇਸ ਪਸ੍ਵੇਸ ਪਧਾਰੇ ॥੧੫੭੭॥
बारह सूर्यों को देखकर, धनराज, जलराज, पशुपतिनाथ चले गए।१५७७।
ਬਹੁਰੋ ਅਯੁਤ ਗਜ ਮਾਰਤ ਭਯੋ ਪੁਨਿ ਤੀਸ ਹਜਾਰ ਰਥੀ ਰਿਸਿ ਘਾਯੋ ॥
फिर दस हजार हाथी मारे, फिर तैंतीस हजार रथियों को क्रोध से घायल किया।
ਛਤੀਸ ਲਾਖ ਸੁ ਪਤ੍ਰਯ ਹਨੇ ਦਸ ਲਾਖ ਸ੍ਵਾਰਨ ਮਾਰਿ ਗਿਰਾਯੋ ॥
छत्तीस लाख पैदल मारे, दस लाख सवारों को मार गिराया।
ਭੂਪਤਿ ਲਛ ਹਨੇ ਬਹੁਰੋ ਦਲ ਜਛ ਪ੍ਰਤਛਹਿ ਮਾਰਿ ਭਜਾਯੋ ॥
राजा ने एक लाख राजाओं को मारा, फिर यक्षों की सेना को प्रत्यक्ष मारकर भगाया।
ਦ੍ਵਾਦਸ ਸੂਰਨ ਗਿਆਰਹ ਰੁਦ੍ਰਨ ਕੇ ਦਲ ਕਉ ਹਨਿ ਕੈ ਪੁਨਿ ਧਾਯੋ ॥੧੫੭੮॥
बारह सूर्यों और ग्यारह रुद्रों की सेना को मारकर फिर दौड़ा।१५७८।