Sri Dasam Granth Sahib — Page 1324 (hindi)
ਹਮ ਕੋ ਸ੍ਰਾਪ ਏਕ ਰਿਖ ਦਿਯਾ ॥
हमें एक ऋषि ने श्राप दिया था।
ਤਾ ਤੇ ਜਨਮ ਦੁਹੂੰ ਹ੍ਯਾਂ ਲਿਯਾ ॥੭॥
इसलिए हमने दोनों लोकों में जन्म लिया।७।
ਪੁਨਿ ਹਮ ਸੌ ਰਿਖਿ ਐਸ ਉਚਾਰਾ ॥
फिर उस ऋषि ने हमसे ऐसा कहा।
ਹ੍ਵੈ ਹੈ ਬਹੁਰਿ ਉਧਾਰ ਤੁਹਾਰਾ ॥
कि तुम्हारा उद्धार फिर से होगा।
ਮਾਤ ਲੋਕ ਬਹੁ ਬਰਿਸ ਬਿਤੈਹੌ ॥
बहुत वर्षों के बाद तुम मातृ लोक में रहोगी।
ਬਹੁਰੌ ਦੋਊ ਸ੍ਵਰਗ ਮਹਿ ਐਹੌ ॥੮॥
फिर तुम दोनों स्वर्ग में आओगी।८।
ਹਮ ਤੁਮਰੋ ਘਰ ਬਸ ਸੁਖੁ ਪਾਯੋ ॥
हमने तुम्हारे घर में रहकर सुख पाया।
ਅਬ ਰਿਖਿ ਸ੍ਰਾਪ ਅਵਧਿ ਹ੍ਵੈ ਆਯੋ ॥
अब ऋषि के श्राप की अवधि आ गई है।
ਏ ਬਚ ਭਾਖਿ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਘਰ ਆਈ ॥
ये वचन कहकर राजा घर आ गया।
ਸਾਹ ਪਰੀ ਜੁਤ ਲਿਯਾ ਬੁਲਾਈ ॥੯॥
उसने रानी को बुलवाया।९।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई। (छंद)
ਗਈ ਇਹ ਗਈ ਧੁੰਨਿ ਤੁਮ ਕਰਿਯਹੁ ॥
"यह गई, यह गई" की ध्वनि तुम करो।
ਭੂਪ ਸੁਨਤ ਨਭ ਬਿਖੈ ਉਚਰਿਯਹੁ ॥
राजा सुनकर आकाश में पुकारो।
ਜਬ ਤਿਨ ਬਾਤ ਭੇਦ ਕੀ ਜਾਨੀ ॥
जब उसने भेद की बात जानी।
ਭਲਾ ਕਹੌਗੀ ਪਰੀ ਬਖਾਨੀ ॥੧੦॥
रानी ने कहा, "अच्छा है"।१०।
ਸਾਹ ਸਹਿਤ ਭੂਪਤਿ ਪਹਿ ਜਾਇ ॥
राजा के साथ रानी के पास जाकर।
ਕਹੀ ਜਾਤ ਹੈ ਰਾਨੀ ਰਾਇ ॥
कहा, "रानी, यह बात कही जा रही है।
ਇਹ ਬਿਧਿ ਭਾਖਿ ਲੋਪ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥
इस प्रकार कहकर वह अदृश्य हो गई।
ਗਈ ਗਈ ਬਾਨੀ ਨਭ ਭਈ ॥੧੧॥
"गई, गई" वाणी आकाश में हुई।११।
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल। (छंद)
ਗਈ ਇਹ ਗਈ ਚਿਰ ਲੌ ਨਭ ਬਾਨੀ ਭਈ ॥
"यह गई, यह गई" की वाणी बहुत देर तक आकाश में हुई।
ਪ੍ਰਜਾ ਸਹਿਤ ਤਿਨ ਭੂਪ ਯਹੈ ਜਿਯ ਮੈ ਠਈ ॥
राजा ने प्रजा सहित अपने मन में यह निश्चय किया।
ਰਾਨੀ ਸੁਰ ਪੁਰ ਗਈ ਭ੍ਰਾਤ ਕੋ ਸਾਥ ਲੈ ॥
रानी अपने भाई के साथ स्वर्ग को चली गई।
ਹੋ ਮੂਰਖ ਭੇਦ ਅਭੇਦ ਨ ਸਕਾ ਬਿਚਾਰਿ ਕੈ ॥੧੨॥
"अरे मूर्ख! भेद को न समझ सका।१२।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई। (छंद)
ਮਿਲਿ ਸਭਹਿਨ ਇਹ ਭਾਤਿ ਉਚਾਰੀ ॥
सबने मिलकर इस प्रकार कहा।
ਗਈ ਸੁਰਗ ਨ੍ਰਿਪ ਨਾਰਿ ਤੁਮਾਰੀ ॥
"तुम्हारी रानी स्वर्ग को चली गई।
ਤੁਮ ਚਿੰਤਾ ਚਿਤ ਮੈ ਨਹਿ ਕਰੋ ॥
तुम मन में चिंता मत करो।
ਸੁੰਦਰ ਸੁਘਰ ਅਵਰ ਤ੍ਰਿਯ ਬਰੋ ॥੧੩॥
एक सुंदर, सुशील स्त्री का वर्णन करो।१३।
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਇਕਹਤਰਿ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੭੧॥੬੭੩੧॥ਅਫਜੂੰ॥
इति श्री चरित्र पाख्यान त्रिया चरित्र मंत्रि भूप सम्वाद तीन सौ एकत्तर चरित्र समाप्त। शुभम। ३७१। ६७३१। अफजूं। (समाप्त)
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई। (छंद)
ਸੁਨੁ ਰਾਜਾ ਇਕ ਅਵਰ ਪ੍ਰਸੰਗਾ ॥
हे राजा, एक और प्रसंग सुनो।
ਜਿਹ ਬਿਧਿ ਕਿਯਾ ਨਾਰਿ ਨ੍ਰਿਪ ਸੰਗਾ ॥
जिस प्रकार स्त्री ने राजा के साथ किया।
ਜਲਜ ਸੈਨ ਇਕ ਭੂਮ ਭਨਿਜੈ ॥
जलजसेन नामक एक राजा था।
ਸੁਛਬਿ ਮਤੀ ਤਿਹ ਨਾਰਿ ਕਹਿਜੈ ॥੧॥
सुछबि मति उसकी स्त्री कही जाती थी।१।
ਸੁਛਬਿਵਤੀ ਤਿਹ ਨਗਰ ਕਹੀਜਤ ॥
सुछबिवती उस नगर को कहा जाता था।
ਅਮਰ ਪੁਰੀ ਪਟਤਰ ਤਿਹ ਦੀਜਤ ॥
उसकी तुलना अमरपुरी से की जाती थी।
ਰਾਜਾ ਕੋ ਤ੍ਰਿਯ ਹੁਤੀ ਨ ਪ੍ਯਾਰੀ ॥
राजा को स्त्री प्यारी नहीं थी।
ਯਾ ਤੇ ਰਾਨੀ ਰਹਤ ਦੁਖਾਰੀ ॥੨॥
इस कारण रानी दुखी रहती थी।२।
ਰਾਨੀ ਰੂਪ ਬੈਦ ਕੋ ਠਾਨਿ ॥
रानी ने वैद्य का रूप धारण किया।
ਰਾਜਾ ਕੇ ਘਰ ਕਿਯਾ ਪਯਾਨ ॥
राजा के घर में प्रवेश किया।
ਕਹਾ ਅਸਾਧ ਭਯਾ ਹੈ ਤੋਹਿ ॥
कहा, "तुम्हें असाध्य रोग हो गया है।
ਬੋਲਿ ਚਕਿਤਸਾ ਕੀਜੈ ਮੋਹਿ ॥੩॥
मेरा उपचार करो।३।
ਧਾਵਤ ਤੁਮੈ ਪਸੀਨੋ ਆਵਤ ॥
दौड़ते हुए तुम्हें पसीना आ रहा है।
ਰਵਿ ਦੇਖਤ ਦ੍ਰਿਗ ਧੁੰਧ ਜਨਾਵਤ ॥
सूर्य को देखते हुए आँखों में अंधकार छा रहा है।
ਰਾਜਾ ਬਾਤ ਸਤ੍ਯ ਕਰਿ ਮਾਨੀ ॥
राजा ने बात को सच मान लिया।
ਮੂੜ ਭੇਦ ਕੀ ਕ੍ਰਿਯਾ ਨ ਜਾਨੀ ॥੪॥
मूर्ख ने भेद की क्रिया को न जाना।४।
ਮੂਰਖ ਭੂਪ ਭੇਦ ਨਹਿ ਪਾਯੋ ॥
मूर्ख राजा ने भेद न पाया।
ਤ੍ਰਿਯ ਤੇ ਬੋਲਿ ਉਪਾਇ ਕਰਾਯੋ ॥
स्त्री से बात करके उपाय करवाया।
ਤਿਨ ਬਿਖ ਡਾਰਿ ਔਖਧੀ ਬੀਚਾ ॥
उसने औषधि में विष मिला दिया।
ਛਿਨ ਮਹਿ ਕਰੀ ਭੂਪ ਕੀ ਮੀਚਾ ॥੫॥
पल भर में राजा की मृत्यु कर दी।५।
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਤੀਨ ਸੌ ਬਹਤਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੩੭੨॥੬੭੩੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति श्री चरित्र पाख्यान त्रिया चरित्र मंत्रि भूप सम्वाद तीन सौ बहत्तर चरित्र समाप्त। शुभम। ३७२। ६७३६। अफजूं। (समाप्त)
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई। (छंद)
ਸਹਿਰ ਦੌਲਤਾਬਾਦ ਬਸਤ ਜਹ ॥
दौलताबद शहर में जहाँ।
ਬਿਕਟ ਸਿੰਘ ਇਕ ਭੂਪ ਹੁਤੋ ਤਹ ॥
विकट सिंह नामक एक राजा रहता था।
ਭਾਨ ਮੰਜਰੀ ਤਾ ਕੀ ਦਾਰਾ ॥
भान मंजरी उसकी पत्नी थी।
ਜਿਹ ਸਮ ਕਰੀ ਨ ਪੁਨਿ ਕਰਤਾਰਾ ॥੧॥
जिसके समान सृष्टिकर्ता ने फिर नहीं बनाया।१।
ਭੀਮ ਸੈਨ ਇਕ ਤਹ ਥੋ ਸਾਹਾ ॥
भीमसेन नामक एक राजा वहाँ था।
ਪ੍ਰਗਟ ਭਯੋ ਜਨੁ ਦੂਸਰ ਮਾਹਾ ॥
जैसे दूसरा सूर्य प्रकट हुआ हो।
ਸ੍ਰੀ ਅਫਤਾਬ ਦੇਇ ਤਿਹ ਨਾਰੀ ॥
श्री अफताब ने उसे स्त्री दी।
ਕਨਕ ਅਵਟਿ ਸਾਚੇ ਜਨੁ ਢਾਰੀ ॥੨॥
जैसे असली सोने को ढाला हो।२।
ਤਿਨ ਮਨ ਮੈ ਇਹ ਬਾਤ ਬਖਾਨੀ ॥
उसने मन में यह बात सोची।
ਕਿਹ ਬਿਧਿ ਕੈ ਹੂਜਿਯੈ ਭਵਾਨੀ ॥
किस प्रकार भवानी को प्रसन्न किया जाए।
ਸੋਇ ਰਹੀ ਸਭ ਜਗਹਿ ਦਿਖਾਇ ॥
वह सो गई और सब जग को दिखाया।
ਚਮਕਿ ਉਠੀ ਸੁਪਨੇ ਕਹ ਪਾਇ ॥੩॥
स्वप्न देखकर वह चमक उठी।३।
ਕਹਾ ਦਰਸ ਮੁਹਿ ਦਿਯਾ ਭਵਾਨੀ ॥
"भवानी ने मुझे दर्शन दिए।
ਸਭਹਿਨ ਸੌ ਭਾਖੀ ਇਮਿ ਬਾਨੀ ॥
सब से उसने यह वाणी कही।
ਜਿਹ ਬਰਦਾਨ ਦੇਉ ਤਿਹ ਹੋਈ ॥
जिसे मैं वरदान दूँ, वही हो।
ਯਾ ਮਹਿ ਪਰੈ ਫੇਰਿ ਨਹਿ ਕੋਈ ॥੪॥
इसमें फिर कोई फेर नहीं।४।
ਲੋਗ ਬਚਨ ਸੁਨਿ ਕਰਿ ਪਗ ਲਾਗੇ ॥
लोगों ने वचन सुनकर पैर पड़े।
ਬਰੁ ਮਾਗਨ ਤਾ ਤੇ ਅਨੁਰਾਗੇ ॥
वर मांगने के लिए वे उत्सुक हुए।
ਹ੍ਵੈ ਬੈਠੀ ਸਭਹਿਨ ਕੀ ਮਾਈ ॥
वह सबकी माँ बनकर बैठ गई।