Sri Dasam Granth Sahib — Page 1148 (hindi)
ਆਪੁ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸੌ ਜਾਇ ਉਚਾਰਿਯੋ ॥੬॥
आप राजा के पास जाकर बोले।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥
ਗਾੜੋ ਅਮਲੀ ਨ ਹੁਤੋ ਗਾੜ ਰਹੈ ਹਠਵਾਨ ॥
गाढ़ा (कट्टर) अमल करने वाला नहीं था, हठ करने वाला गाढ़ा रहता है।
ਸੋਫੀ ਥੋ ਤ੍ਰਿਯ ਕਹਤ ਲੌ ਪਲ ਮੈ ਤਜੈ ਪਰਾਨ ॥੭॥
सोफी (सूफी) तो स्त्री के कहने तक ही था, पल में प्राण त्याग देता है।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई ॥
ਤ੍ਰਿਯ ਚਿਤ ਅਧਿਕ ਸੋਕ ਕਰਿ ਭਾਰੋ ॥
स्त्री ने बहुत अधिक शोक किया।
ਉਠਤ ਗਿਰਤ ਪਤਿ ਭਏ ਉਚਾਰੋ ॥
उठती-गिरती, पति के पास जाकर बोली।
ਥਰਥਰ ਕਰਤ ਕਹੈ ਨਹਿ ਆਵੈ ॥
कांपते हुए, कुछ कह नहीं पा रही थी।
ਤਊ ਬਚਨ ਤੁਤਰਾਤ ਸੁਨਾਵੈ ॥੮॥
फिर भी तुरंत वचन सुनाए।
ਕਹੋ ਤੁ ਨ੍ਰਿਪ ਇਕ ਬੈਨ ਸੁਨਾਊਾਂ ॥
कहो, हे राजा, एक बात सुनाऊं।
ਰਾਜ ਨਸਟ ਤੇ ਅਧਿਕ ਡਰਾਊਾਂ ॥
राज्य के नष्ट होने से भी अधिक डरावनी।
ਭਾਨ ਛਟਾ ਤਵ ਸੁਤ ਬਿਖਿ ਦ੍ਰਯਾਈ ॥
मैंने तुम्हारे पुत्र के भीतर छठा भाग (विष) देखा।
ਤਾ ਤੇ ਮੈ ਧਾਵਤ ਹ੍ਯਾਂ ਆਈ ॥੯॥
इसलिए मैं दौड़ती हुई आई।
ਮੇਰੋ ਨਾਮੁ ਨ ਤਿਹ ਕਹਿ ਦੀਜੈ ॥
मेरा नाम उसे मत कहना।
ਨਿਜੁ ਸੁਤ ਕੀ ਰਛਾਊ ਕੀਜੈ ॥
अपने पुत्र की रक्षा करना।
ਜੌ ਸੁਨਿ ਭਾਨ ਛਟਾ ਇਹ ਜਾਵੈ ॥
यदि राजा छठा भाग यह सुन ले।
ਚਿਤ ਕੌ ਹਿਤ ਹਮ ਸੌ ਬਿਸਰਾਵੈ ॥੧੦॥
तो वह मुझसे प्रेम भूल जाएगा।
ਸੁਨਤ ਬਚਨ ਉਠਿ ਨ੍ਰਿਪਤਿ ਸਿਧਾਰਾ ॥
वचन सुनकर राजा उठकर चला गया।
ਮ੍ਰਿਤਕ ਪੂਤ ਛਿਤ ਪਰਿਯੋ ਨਿਹਾਰਾ ॥
मृत पुत्र को धरती पर पड़ा देखा।
ਰੋਵੈ ਲਾਗ ਅਧਿਕ ਦੁਖ ਪਾਇਸਿ ॥
रोने लगी, बहुत दुख पाया।
ਦੈ ਦੈ ਪਾਗ ਧਰਨਿ ਪਟਕਾਇਸਿ ॥੧੧॥
सिर पीटकर धरती पर पटकने लगी।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा ॥
ਸੂਰ ਨ ਥੋ ਕੈਫੀ ਨ ਥੋ ਜਿਯਤ ਰਹੈ ਐਠਾਇ ॥
सूर (शूरवीर) नहीं था, कैफी (शराबी) नहीं था, जीता हुआ ऐंठता था।
ਭਖਤ ਸੂਮ ਸੋਫੀ ਮਰਿਯੋ ਬਿਖਹਿ ਨ ਸਕਿਯੋ ਪਚਾਇ ॥੧੨॥
भक्षक सूम (कंजूस) सोफी मर गया, विष को पचा नहीं सका।
ਤਬ ਰਾਜਾ ਗਹਿ ਕੇਸ ਤੇ ਰਾਨੀ ਲਈ ਮੰਗਾਇ ॥
तब राजा ने बाल पकड़कर रानी को बुलवाया।
ਸਾਚੁ ਝੂਠ ਸਮਝਿਯੋ ਨ ਕਛੁ ਜਮ ਪੁਰ ਦਈ ਪਠਾਇ ॥੧੩॥
सच-झूठ कुछ नहीं समझा, यमपुरी भेज दिया।
ਸੁਤ ਮਾਰਿਯੋ ਸਵਤਿਹ ਸਹਿਤ ਨ੍ਰਿਪ ਸੌ ਕਿਯਾ ਪîਾਰ ॥
पुत्र को मारकर, सौत के साथ राजा ने किया व्यवहार।
ਬ੍ਰਹਮ ਬਿਸਨ ਲਹਿ ਨ ਸਕੈ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਪਾਰ ॥੧੪॥
ब्रह्मा-विष्णु भी नहीं समझ सकते, स्त्री का चरित्र अपार है।
ਰਾਨੀ ਬਾਚ ॥
रानी वाच ॥
ਰਾਜ ਨਸਟ ਤੇ ਮੈ ਡਰੀ ਸੁਨੁ ਮੇਰੇ ਪੁਰਹੂਤ ॥
रानी बोली।
ਕਹਾ ਭਯੋ ਜੌ ਸਵਤਿ ਕੋ ਤਊ ਤਿਹਾਰੋ ਪੂਤ ॥੧੫॥
राज्य के नष्ट होने से मैं डरी, सुनो मेरे पुरोहित।
ਚੌਪਈ ॥
क्या हुआ यदि सौत का भी वह तुम्हारा पुत्र था।
ਜਬ ਇਹ ਭਾਤਿ ਰਾਵ ਸੁਨਿ ਪਾਵਾ ॥
जब यह भांति राव सुनि पावा ॥
ਤਾ ਕੌ ਸਤਿਵੰਤੀ ਠਹਿਰਾਵਾ ॥
जब राजा ने इस प्रकार सुना।
ਤਾ ਸੌ ਅਧਿਕ ਪ੍ਰੀਤਿ ਉਪਜਾਇਸਿ ॥
उसे सती मान लिया।
ਔਰ ਤ੍ਰਿਯਹਿ ਸਭ ਕੌ ਬਿਸਰਾਇਸਿ ॥੧੬॥
उससे अधिक प्रेम उत्पन्न किया।
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਤੇਤਾਲੀਸ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੪੩॥੪੫੩੫॥ਅਫਜੂੰ॥
और सब स्त्रियों को भुला दिया।
ਚੌਪਈ ॥
इति श्री चरित्र पाख्यान त्रिया चरित्र मंत्रि भूप संवाद द्वै सौ तेतालीस चरित्र समाप्त। शुभम्।
ਪਦਮ ਸਿੰਘ ਰਾਜਾ ਇਕ ਸੁਭ ਮਤਿ ॥
पदम सिंह राजा इक सुभ मति ॥
ਦੁਰਨਜਾਤ ਦੁਖ ਹਰਨ ਬਿਕਟ ਅਤਿ ॥
चौपाई।
ਬਿਕ੍ਰਮ ਕੁਅਰਿ ਤਵਨ ਕੀ ਨਾਰੀ ॥
पदम सिंह राजा एक शुभमति के।
ਬਿਧਿ ਸੁਨਾਰ ਸਾਚੇ ਜਨੁ ਢਾਰੀ ॥੧॥
दुष्टों का दुख हरने वाले, अत्यंत विकट।
ਸੁੰਭ ਕਰਨ ਤਾ ਕੌ ਸੁਤ ਅਤਿ ਬਲ ॥
विक्रम कुंवर की वह नारी।
ਅਰਿ ਅਨੇਕ ਜੀਤੇ ਜਿਹ ਦਲਿ ਮਲਿ ॥
विधाता ने मानो सच्ची ढलाई हो।
ਅਪ੍ਰਮਾਨ ਤਿਹ ਰੂਪ ਕਹਤ ਜਗ ॥
सुंभ कर्ण उसका पुत्र अत्यंत बलवान।
ਨਿਰਖਿ ਨਾਰਿ ਹ੍ਵੈ ਰਹਤ ਥਕਿਤ ਮਗ ॥੨॥
अनेक शत्रुओं को दल-बल से जीता।
ਜਾਤ ਜਿਤੈ ਰਿਤੁ ਪਤਿ ਜਿਮਿ ਭਯੋ ॥
उसका रूप अपार कहा जाता है।
ਹ੍ਵੈ ਉਜਾਰਿ ਪਾਛੇ ਬਨ ਗਯੋ ॥
देखकर स्त्री मार्ग में ठिठक कर रह जाती है।