Sri Dasam Granth Sahib — Page 1121 (hindi)
ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਾਹ ਸਿਕੰਦਰ ਪਾਯੋ ॥
अमृत सिकंदर को प्राप्त हुआ।
ਅਜਰ ਅਮਰ ਮਨੁਖ੍ਯ ਜੋ ਹ੍ਵੈ ਹੈ ॥
जो मनुष्य अमर हो जाता है।
ਜੀਤਿ ਸੁ ਲੋਕ ਚੌਦਹੂੰ ਲੈ ਹੈ ॥੪੫॥
चौदह लोकों को जीत लेता है।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਤਾ ਤੇ ਯਾ ਕੋ ਕੀਜਿਯੈ ਕਛੁ ਉਪਚਾਰ ਬਨਾਇ ॥
इसलिए, इसके लिए कोई उपाय किया जाना चाहिए।
ਜਿਤ੍ਯੋ ਜਰਾ ਤਨ ਜੜ ਰਹੈ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪਿਯੌ ਨ ਜਾਇ ॥੪੬॥
जिससे बुढ़ापा शरीर में ही रह जाए और अमृत पिया न जा सके।
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल।
ਰੰਭਾ ਨਾਮ ਅਪਛਰਾ ਦਈ ਪਠਾਇ ਕੈ ॥
रंभा नामक अप्सरा को भेजा गया।
ਬਿਰਧ ਰੂਪ ਖਗ ਕੋ ਧਰਿ ਬੈਠੀ ਆਇ ਕੈ ॥
वृद्ध खग का रूप धारण करके बैठ गई।
ਏਕ ਪੰਖ ਤਨ ਰਹਿਯੋ ਨ ਤਾ ਕੌ ਜਾਨਿਯੈ ॥
शरीर का एक पंख ही बचा था।
ਹੋ ਜਾ ਤਨ ਲਹਿਯੋ ਨ ਜਾਇ ਘ੍ਰਿਣਾ ਜਿਯ ਠਾਨਿਯੈ ॥੪੭॥
शरीर ऐसा हो गया कि उसे उठाया न जा सके, घृणा उत्पन्न हो गई।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਜਬੈ ਸਿਕੰਦਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਕੋ ਪੀਵਨ ਲਗ੍ਯੋ ਬਨਾਇ ॥
जब सिकंदर ने अमृत बनाने का प्रयास किया।
ਗਲਤ ਅੰਗ ਪੰਛੀ ਤਬੈ ਨਿਰਖਿ ਉਠਿਯੋ ਮੁਸਕਾਇ ॥੪੮॥
तब एक पक्षी उसे देखकर मुस्कुराया।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई।
ਪੂਛਿਯੋ ਤਾਹਿ ਪੰਛਿਯਹਿ ਜਾਈ ॥
पक्षी से पूछा।
ਕ੍ਯੋਨ ਤੈ ਹਸ੍ਯੋ ਹੇਰਿ ਮੁਹਿ ਭਾਈ ॥
भाई, मुझे देखकर क्यों हँसे?
ਸਕਲ ਬ੍ਰਿਥਾ ਵਹੁ ਮੋਹਿ ਬਤੈਯੈ ॥
सब व्यर्थता मुझे बताओ।
ਹਮਰੇ ਚਿਤ ਕੋ ਤਾਪ ਮਿਟੈਯੈ ॥੪੯॥
मेरे मन का ताप मिटाओ।
ਪੰਛੀ ਬਾਚ ॥
पक्षी बोला।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਪਛ ਏਕ ਤਨ ਨ ਰਹਿਯੋ ਰਕਤ ਨ ਰਹਿਯੋ ਸਰੀਰ ॥
पक्षी का एक अंग शरीर में नहीं रहा, शरीर में रक्त नहीं रहा।
ਤਨ ਨ ਛੁਟਤ ਦੁਖ ਸੌ ਜਿਯਤ ਜਬ ਤੇ ਪਿਯੋ ਕੁਨੀਰ ॥੫੦॥
शरीर छूटता नहीं, दुख से जब से कुनील (अमृत) पिया है।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई।
ਭਲਾ ਭਯੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਯਹ ਪੀਹੈ ॥
अच्छा हुआ कि यह अमृत पी लिया।
ਹਮਰੀ ਭਾਤਿ ਬਹੁਤ ਦਿਨ ਜੀਹੈ ॥
हमारा भाई बहुत दिनों तक जिएगा।
ਸੁਨਿ ਏ ਬਚਨ ਸਿਕੰਦਰ ਡਰਿਯੋ ॥
यह वचन सुनकर सिकंदर डर गया।
ਪਿਯਤ ਹੁਤੋ ਮਧੁ ਪਾਨ ਨ ਕਰਿਯੋ ॥੫੧॥
पी रहा था, पर पिया नहीं।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਅਛਲ ਛੈਲ ਛੈਲੀ ਛਲ੍ਯੋ ਇਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਕੇ ਸੰਗ ॥
धूर्त ने छलिया छैल-छबीले को छल से फंसाया।
ਸੁ ਕਬਿ ਕਾਲ ਤਬ ਹੀ ਭਯੋ ਪੂਰਨ ਕਥਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ॥੫੨॥
तब कवि काल ने कथा को पूर्ण किया।
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਸਤਰਹ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੧੭॥੪੧੮੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति श्री चरित्र पाख्याने त्रिया चरित्र मंत्रि भूप सम्वादे दोई सौ सत्रह चरित्र समाप्तम्। शुभम्। २१७। ४१८६। अफजूं।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਮਸਹਦ ਕੋ ਰਾਜਾ ਬਡੋ ਚੰਦ੍ਰ ਕੇਤੁ ਰਣਧੀਰ ॥
मशहद का राजा चंद्रकेतु रणधीर था।
ਦ੍ਵਾਰ ਪਰੇ ਜਾ ਕੇ ਰਹੈ ਦੇਸ ਦੇਸ ਕੇ ਬੀਰ ॥੧॥
जिसके द्वार पर देश-देश के वीर रहते थे।
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल।
ਸਸਿ ਧੁਜ ਅਰੁ ਰਵਿ ਕੇਤੁ ਪੂਤ ਤਾ ਕੇ ਭਏ ॥
उसके सूर्यध्वज और रवि केतु नामक पुत्र हुए।
ਜਿਨ ਸਮ ਸੁੰਦਰ ਸੂਰ ਨ ਲੋਕ ਤਿਹੂੰ ਠਏ ॥
जिनके समान सुंदर वीर तीनों लोकों में नहीं थे।
ਰਹੀ ਪ੍ਰਭਾ ਤਿਨ ਅਧਿਕ ਜਗਤ ਮੈ ਛਾਇ ਕੈ ॥
उनकी प्रसिद्धि जगत में अधिक फैल गई।
ਹੋ ਹ੍ਵੈ ਤਾ ਕੇ ਸਸਿ ਸੂਰ ਰਹੇ ਮਿਡਰਾਇ ਕੈ ॥੨॥
उनके चंद्र-सूर्य भी भयभीत होकर मंडराने लगे।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਸ੍ਰੀ ਦਿਨ ਕੇਤੁ ਮਤੀ ਰਹੈ ਨ੍ਰਿਪ ਕੀ ਬਾਲ ਅਪਾਰ ॥
राजा की अपार सुंदर कन्या श्री दिनकेतु मति थी।
ਅਧਿਕ ਤੇਜ ਤਾ ਕੇ ਰਹੈ ਕੋਊ ਨ ਸਕਤਿ ਨਿਹਾਰਿ ॥੩॥
उसका तेज इतना अधिक था कि कोई उसे देख नहीं सकता था।
ਸ੍ਰੀ ਰਸਰੰਗ ਮਤੀ ਹੁਤੀ ਤਾ ਕੀ ਔਰ ਕੁਮਾਰਿ ॥
उसकी एक और कुमारी श्री रसरंग मति थी।
ਬਸਿ ਰਾਜਾ ਤਾ ਕੋ ਭਯੋ ਨਿਜੁ ਤ੍ਰਿਯ ਦਈ ਬਿਸਾਰਿ ॥੪॥
राजा ने उसे वश में कर लिया और अपनी स्त्री को भुला दिया।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई।
ਅਧਿਕ ਰੋਖ ਰਾਨੀ ਤਬ ਭਈ ॥
तब रानी बहुत क्रोधित हुई।
ਜਰਿ ਬਰਿ ਆਠ ਟੂਕ ਹ੍ਵੈ ਗਈ ॥
जलकर आठ टुकड़े हो गई।