Sri Dasam Granth Sahib — Page 1099 (hindi)
ਰਾਨੀ ਮਰਤ ਮੀਤ ਕੇ ਮਾਰੇ ॥
रानी मरती है, राजा मर जाता है।
ਰਾਨੀ ਮਰੈ ਰਾਜਾ ਮਰਿ ਜੈ ਹੈ ॥
रानी मरती है, राजा मर जाता है।
ਹਮਰੇ ਕਹਾ ਹਾਥ ਧਨੁ ਐ ਹੈ ॥੧੯॥
हमारे हाथ में क्या धन है।
ਅਤਿ ਹੀ ਲੋਭ ਰਛਕਨ ਕਿਯੋ ॥
अत्यधिक लोभ रक्षकों ने किया।
ਰਾਜਾ ਸੰਗ ਭੇਦ ਨਹਿ ਦਿਯੋ ॥
राजा के साथ भेद नहीं दिया।
ਸਹਿਤ ਜਾਰ ਰਾਨਿਯਹਿ ਨ ਮਾਰਿਯੋ ॥
जालिम रानी को भी नहीं मारा।
ਧਨ ਕੇ ਲੋਭ ਬਾਤ ਕੋ ਟਾਰਿਯੋ ॥੨੦॥
धन के लोभ में बात को टाल दिया।
ਇਤਿ ਸ੍ਰੀ ਚਰਿਤ੍ਰ ਪਖ੍ਯਾਨੇ ਤ੍ਰਿਯਾ ਚਰਿਤ੍ਰੇ ਮੰਤ੍ਰੀ ਭੂਪ ਸੰਬਾਦੇ ਦੋਇ ਸੌ ਛਠਵੋ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸਮਾਪਤਮ ਸਤੁ ਸੁਭਮ ਸਤੁ ॥੨੦੬॥੩੮੯੬॥ਅਫਜੂੰ॥
इति श्री चरित्र पाख्यान त्रिया चरित्र मंत्रि भूप संवाद दो सौ छठा चरित्र समाप्त।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਰਾਜਾ ਕੌਚ ਬਿਹਾਰ ਕੋ ਬੀਰ ਦਤ ਤਿਹ ਨਾਮ ॥
राजा कौच बिहार का वीर दत्त उसका नाम था।
ਅਮਿਤ ਦਰਬੁ ਤਾ ਕੇ ਰਹੈ ਬਸਤੁ ਇੰਦ੍ਰ ਪੁਰ ਗ੍ਰਾਮ ॥੧॥
अत्यधिक धन उसके पास रहता था, इंद्रपुर ग्राम में निवास करता था।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई।
ਮੁਸਕ ਮਤੀ ਤਾ ਕੀ ਬਰ ਨਾਰੀ ॥
मुस्कमती उसकी रानी थी।
ਜਨੁ ਰਤਿ ਪਤਿ ਕੇ ਭਈ ਕੁਮਾਰੀ ॥
जैसे रति के पति की कुमारी हो।
ਕਾਮ ਕਲਾ ਦੁਹਿਤਾ ਤਿਹ ਸੋਹੈ ॥
काम कला की पुत्री के समान सुशोभित थी।
ਦੇਵ ਅਦੇਵਨ ਕੋ ਮਨ ਮੋਹੈ ॥੨॥
देवताओं और असुरों के मन को मोह लेती थी।
ਜੋ ਪੁਰ ਚਹੈ ਤਿਸੀ ਕੌ ਮਾਰੈ ॥
जो पुरुष चाहता था, उसे मार देता था।
ਅਕਬਰ ਕੀ ਕਛੁ ਕਾਨਿ ਨ ਧਾਰੈ ॥
अकबर की कुछ बात नहीं सुनता था।
ਦੇਸ ਤਲਟੀ ਬਸਨ ਨਹਿ ਦੇਵਹਿ ॥
देश में बसने नहीं देता था।
ਲੂਟਿ ਕੂਟਿ ਸੌਦਾਗ੍ਰਨ ਲੇਵਹਿ ॥੩॥
लूट-खसोट कर सौदागरों से ले लेता था।
ਅਕਬਰ ਸਾਹਿ ਕੋਪ ਅਤਿ ਆਯੋ ॥
अकबर शाह को क्रोध बहुत आया।
ਤਿਨ ਪੈ ਬੈਰਿਨ ਓਘ ਪਠਾਯੋ ॥
उस पर शत्रुओं का समूह भेजा।
ਜੋਰਿ ਸੈਨਿ ਸੂਰਾ ਸਭ ਧਾਏ ॥
सेना जोड़कर सब शूरवीर धाए।
ਪਹਿਰਿ ਕੌਚ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਏ ॥੪॥
कौच पहनकर दुंदुभी बजाई।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਜਬ ਹੀ ਕੌਚ ਬਿਹਾਰ ਕੇ ਨਿਕਟ ਪਹੂੰਚੇ ਆਇ ॥
जब कौच बिहार के निकट आ पहुँचे।
ਲਿਖਿ ਪਤਿਯਾ ਐਸੇ ਪਠੀ ਰਣ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਇ ॥੫॥
पत्र लिखकर ऐसे भेजा, रण दुंदुभी बजाकर।
ਕੈ ਹਮ ਕੌ ਮਿਲੁ ਆਇ ਕੈ ਪਤੀਆ ਲਿਖੀ ਸੁਧਾਰਿ ॥
या तो हमसे आकर मिलो, पत्र लिखकर सुधारो।
ਕੈ ਪਗੁ ਪਰੁ ਕੈ ਅਨਤ ਟਰੁ ਕੈ ਲਰੁ ਸਸਤ੍ਰ ਸੰਭਾਰਿ ॥੬॥
या पैरों पर पड़ो, या कहीं और चले जाओ, या शस्त्र संभालकर लड़ो।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई।
ਜਬ ਨ੍ਰਿਪ ਕੇ ਸ੍ਰਵਨਨ ਸੌ ਪਰਿਯੋ ॥
जब राजा के कानों में यह पड़ी।
ਭਾਜਿ ਚਲਤ ਭਯੋ ਧੀਰ ਨ ਧਰਿਯੋ ॥
भाग चला, धैर्य नहीं धर सका।
ਮੁਸਕ ਮਤੀ ਜਬ ਹੀ ਸੁਨਿ ਪਾਈ ॥
मुस्कमती ने जब यह सुना।
ਬਾਧਿ ਨ੍ਰਿਪਹਿ ਦੁੰਦਭੀ ਬਜਾਈ ॥੭॥
राजा को बाँधकर दुंदुभी बजाई।
ਭਾਤਿ ਭਾਤਿ ਤੇ ਸੈਨਿ ਸੰਭਾਰੀ ॥
भाँति-भाँति की सेनाएँ संभालीं।
ਮਾਰੇ ਸੂਰਬੀਰ ਹੰਕਾਰੀ ॥
अहंकारी शूरवीरों को मारा।
ਰਾਜਾ ਕਿਤੇ ਬਾਧਿ ਕਰਿ ਲੀਨੇ ॥
राजाओं को बाँधकर ले लिया।
ਜਾਇ ਭਵਾਨੀ ਕੇ ਬਲਿ ਦੀਨੇ ॥੮॥
जाकर भवानी को बलि दे दिया।
ਦੋਹਰਾ ॥
दोहरा।
ਦਲਦਲ ਏਕ ਤਕਾਇ ਕੈ ਦਯੋ ਦਮਾਮੋ ਜਾਇ ॥
एक दलदल देखकर ढोल बजाया।
ਸੁਨਤ ਨਾਦ ਸੂਰਾ ਸਭੈ ਤਹੀ ਪਰੇ ਅਰਰਾਇ ॥੯॥
आवाज़ सुनकर सब शूरवीर वहीं पुकारने लगे।
ਚੌਪਈ ॥
चौपाई।
ਜੌ ਧਾਏ ਫਸਿ ਫਸਿ ਤੇ ਗਏ ॥
जो धाए, वे फँस-फँस कर गए।
ਗਹਿ ਗਹਿ ਤਰੁਨਿ ਤੁਰਤ ਤੇ ਲਏ ॥
युवतियों को पकड़-पकड़ कर तुरंत ले लिया।
ਸਕਲ ਕਾਲਿਕਾ ਕੀ ਬਲਿ ਦੀਨੇ ॥
सब कालिका को बलि दे दिया।
ਬਾਜ ਤਾਜ ਸਭਹਿਨ ਕੇ ਛੀਨੇ ॥੧੦॥
बादशाहों और ताज छीन लिए।
ਅੜਿਲ ॥
अड़िल।
ਏਕ ਭ੍ਰਿਤ ਤਿਹ ਭੀਤਰ ਪਠਿਯੋ ਬਨਾਇ ਕੈ ॥
एक नौकर को भीतर भेजकर, वेश बनाकर।